Artysta plastyk. Jego prace prezentowane były wielokrotnie na wystawach indywidualnych i zbiorowych w znanych galeriach w Polsce oraz za granicą (m.in. w Japonii i Francji). Dzieła Ryszarda Kalamarza nacechowane są wyraźnie rozpoznawalnym stylem - ich integralnym elementem pozostaje konkretna postać umieszczona w świecie "rozpiętym" między rzeczywistością i twórczą fantazją artysty.

Urodził się w 1954 roku w Przemyślu. Uczęszczał do pięcioletniego liceum plastycznego w Jarosławiu. Później przyszedł czas na studia w katowickiej filii Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie - na wydziale grafiki. Wybór kierunku studiów nie wpłynął jednak na obszar zainteresowań artystycznych, które w późniejszym okresie wyraźnie skierowały się ku malarstwu. Zajęcie się grafiką miało różne przyczyny - częściowo wynikało z zainteresowania się tą formą sztuki jeszcze w okresie licealnym, częściowo natomiast wyrosło z pragnienia zmiany "klimatu" i przeniesienia się z dawnej Galicji do innego regionu. Znakomite połączenie obu motywów stanowiły właśnie studia na wydziale grafiki w Katowicach (wówczas wydział należał do krakowskiej akademii; w następnych latach śląska filia rozrosła się, usamodzielniła i przekształciła w odrębną ASP).
W Rybniku mieszka od początku lat osiemdziesiątych.

Po studiach Ryszard Kalamarz przez kilka następnych lat kształcił się samodzielnie - między innymi "podpatrując" techniki malarskie używane przez dawnych mistrzów. W tym okresie niewiele tworzył, nie organizował wystaw - skupił się głównie na rozwoju własnego warsztatu artystycznego. Krok ten okazał się jak najbardziej właściwy, bowiem powstające później obrazy zyskiwały znakomite recenzje, wygrywały poważne konkursy plastyczne, które otwierały drogę do wejścia na szeroki rynek sztuki.

Prace Ryszarda Kalamarza spotykają się z pozytywnym odbiorem nie tylko u znawców sztuki, ale znajdują także liczne grono nabywców. Część zainteresowało się obrazami artysty na wystawach organizowanych w galeriach, inni spotkali się z nimi w prywatnych zbiorach, jeszcze inni przywiązują się do stylu artysty i zamawiają je konsekwentnie od kilkunastu lat.
W procesie twórczym Ryszard Kalamarz świadomie uwzględnia potrzeby tzw. rynku sztuki, uwarunkowania z nim związane i preferencje potencjalnych nabywców prac - zwłaszcza, że wiele z nich to powstające na zamówienie portrety. Mimo tych naturalnych ograniczeń, daleki jest od "pogoni za nowinkami" w dziedzinie malarstwa i dążenia do komercji za cenę utraty własnej osobowości twórczej, konsekwentnie zachowuje swój własny, indywidualny i wyraźnie rozpoznawalny styl.
Czasem "granice kompromisu" pomiędzy komercją, a własną wrażliwością artystyczną są świadomie przekraczane - powstają wtedy prace nie przeznaczone na sprzedaż. Zwykle malowane są wtedy z większą dozą fantazji - nie skrępowanej już ocenami przyszłych odbiorców.

Mimo studiów na wydziale grafiki, Ryszard Kalamarz trwale rozstał się z tą dziedziną plastyki i skupił się wyłącznie na malarstwie, które - w odbiorze artysty - daje możliwość przedstawienia interesującej go rzeczywistości w sposób relatywnie najdoskonalszy. Grafika, ze swoją monochromatycznością i balansowaniem pomiędzy czernią a bielą, nie spełnia pod tym względem oczekiwań, nadmiernie upraszcza rzeczywistość i ogranicza możliwości artystycznego przekazu.

Na swojej artystycznej drodze Ryszard Kalamarz wielokrotnie spotykał osoby, które pomagały mu w rozwoju twórczym, jednakże wpływ ten nigdy nie był tak wielki, by dawnych nauczycieli można określić mianem mentorów, mistrzów, za którymi się podąża. Często tego rodzaju wpływ dotyczył artystów z odległej przeszłości, na przykład wielkich mistrzów renesansu (również okresów znacznie późniejszych - na przykład Picasso z jego niebywałą dynamiką i witalnością), ich genialnych prac, które zachwycały doskonałością formy i ujęcia tematu.

STYL
W pracach Ryszarda Kalamarza dominują konkretne postacie, najczęściej z baletu, teatru czy filmu. To jest właśnie obszar, który skupia uwagę artysty. W tym umownym świecie zasadą jest mieszanie się rzeczywistości z fantazję, powstaje zatem możliwość skojarzenia weryzmu z nieskrępowaną wyobraźnią twórczą. Prace artysty zawierają w sobie pewną ukrytą fabułę, stanowią rodzaj "zatrzymanego w kadrze" obrazu, który wynika ze zdarzeń wcześniejszych, a zarazem ma swoją kontynuację w wydarzeniach, które pojawią się później - "dopowiedziane" przez wyobraźnię odbiorcy. W pewnej mierze kojarzyć się mogą z "obrazami" literackimi tworzonymi przez G.G. Marqueza ("Sto lat samotności") czy filmami F. Felliniego - z charakterystycznym dla nich przeplataniem się rzeczywistości z fikcją oraz ich klimatem, bajkowością tworzonej narracji. Wspomniani autorzy i formy artystyczne stanowią - bardziej lub mniej uświadamiane - źródło inspiracji powstających w pracowni obrazów.

Momentem, jaki zdeterminował styl malarstwa Ryszarda Kalamarza, był nawiązany trochę przypadkowo kontakt z teatrem, a ściślej otrzymane zlecenie na wykonanie portretu baletnicy. Wtedy to autor zauważył, iż stworzony obraz doskonale komponuje się ze światem artystycznym, w jaki wcześniej stopniowo - również poprzez eksperymentowanie z różnymi formami - zaczął wkraczać. W umownej rzeczywistości teatru niemal wszystko można "włożyć" i jednocześnie stworzyć z poszczególnych elementów doskonale zharmonizowaną całość. Namalowany na początku lat dziewięćdziesiątych obraz wyznaczył pewną drogę artystyczną - odtąd wiodącym motywem tworzonych dzieł stała się obecna na większości z nich postać tancerki.
Mimo, iż styl malarstwa pozostaje niezmienny od wielu lat, daje się wszakże zauważyć pewna jego ewolucja, zwłaszcza w kolorystyce, której tonacja z biegiem czasu staje się coraz jaśniejsza i bardziej "pogodna".

PROCES TWORZENIA
W odbiorze Ryszarda Kalamarza, o uroku malowania decyduje w dużej mierze nieprzewidywalność efektu rozpoczynanego dzieła. Proces tworzenia zaczyna się od ogólnego pomysłu, wstępnej wizji, wrażenia, tematu określonej fabuły, często również początek taki wyznacza konkretna postać. Nigdy jednak nie wiadomo, jaki będzie następny krok, a tym bardziej finał pracy. Dzieło powstaje i rozwija się niejako według własnego porządku, jakby niezależnie od swego autora. Jego ostateczny kształt pozostaje nieznany aż do samego końca - a kiedy już się "odsłania", nieraz wywołuje u jego twórcy uczucie zdziwienia.
Istotnym elementem procesu tworzenia jest dialog, jaki nawiązuje się pomiędzy inicjującą obraz postacią, a powstającym wokół niej otoczeniem. Również dialog między poszczególnymi elementami powstającego dzieła, a samym jego autorem. Ważne są pytania, jakie w tym dialogu pojawiają się samorzutnie: gdzie dana postać chciałaby się znaleźć, w jakim otoczeniu, z kim, gdzie i w jakich warunkach czułaby się dobrze itd.

WYSTAWY
Indywidualne:
1989 - Rybnicki Ośrodek Kultury, Rybnik;
1990 - BWA Przemyśl; BWA Zamość;
1991 - Teatr Wielki, Warszawa;
1992 - Galeria "6", Gliwice;
1995 - Galeria "Praska", Warszawa;
1996 - Ars Polona Gallery, Warszawa;
1997 - Ancien College, Sezanne (Francja);
1999 - Scena i Galeria Anny Kareńskiej, Dwór w Podstolicach, Poznań;
2001 - Galeria "Yam", Zakopane.
Udział w wystawach zbiorowych i konkursach:
1986 - Tematy Muzyczne w Malarstwie, BWA Tarnów - III nagroda;
1987 - Triennale Portretu Współczesnego, BWA Radom;
1987 - Tematy Muzyczne w Malarstwie, BWA Tarnów - II nagroda;
1987 - "Bielska Jesień", BWA Bielsko - Biała - nagroda specjalna;
1987 - Ogólnopolski Konkurs im. R. Pomorskiego, Katowice;
1988 - I Biennale Małych Form Malarskich, Toruń;
1988 - Konkurs malarski "Kosmos - Materia", Elbląg - wyróżnienie;
1989 - "Bielska Jesień", BWA Bielsko - Biała - nagroda specjalna;
1989 - Konkurs im. J. Spychalskiego, "Arsenał", Poznań - III nagroda i nagroda prywatna;
1990 - Wystawa "Dziecko w Sztuce", Bratysława;
1992 - 1996 - Wystawy zbiorowe w Tokio i Kobe;
1999 - "Dziecko w Sztuce" , BWA Zamość.
Prezentowane w galeriach prace spotykały się zawsze z niezwykle ciepłym przyjęciem i sporym zainteresowaniem zwiedzających. Niestety do galerii przeznaczonych jest jedynie część tworzony prac - większość (zwłaszcza najlepsze z nich) znajduje nabywców często już przed ich powstaniem i trafia do prywatnych kolekcji.
Prace Ryszarda Kalamarza można zobaczyć w internetowej "galerii" artysty.

W pracowni Ryszarda Kalamarza powstaje rocznie około dwudziestu obrazów.

RODZINA
Żona, Bogusława; absolwentka Akademii Muzycznej w Katowicach; pracuje w Państwowej Szkole Muzycznej w Żorach (uczy teorii muzyki).
Czterech synów.

2006-04-01

[Plastyka]