Literat, autor kilku tomików poezji i prozy poetyckiej. Animator młodego środowiska literackiego. Twórca teatralny (prowadzi autorski teatr plastyczny). Artysta plastyk - uprawia malarstwo, rysunek, linoryt i techniki mieszane. Założyciel i redaktor naczelny pisma artystycznego "Plama".

Urodził się w Zgierzu k. Łodzi. Do Rybnika przyjechał "za chlebem" w wieku 15 lat. Rozpoczęte w Łodzi liceum ogólnokształcące zostało dokończone w II LO im. Hanki Sawickiej w Rybniku - w trybie wieczorowym.
Po wojsku podjął pracę na kopalni "Rymer" - jako "dekorator kopalni" i planista.
Dwuletnie studium o profilu kulturalno-oświatowym w Katowicach, następnie studia magisterskie w Wyższej Szkole Pedagogicznej (Zielona Góra, Opole), również o kierunku kulturalno-oświatowym, ze specjalizacją teatralną, ukończone w1998 roku.
Ważnym epizodem w rozwoju artystycznym, zwłaszcza warsztatu malarskiego, był kontakt ze znakomitym rybnickim plastykiem i dydaktykiem, Marianem Rakiem oraz udział (na przełomie lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych) w prowadzonych przez niego zajęciach.

Od początku lat osiemdziesiątych do 1996 roku związany był zawodowo z Domem Kultury w Rybniku-Niedobczycach. Tam też w 1992 roku powstał pierwszy teatr autorski Mariana Bednarka. W swojej pracy instruktora zdecydowanie unikał skupiania się na "obowiązkach biurowych", pasją było tworzenie, również wspomaganie twórczości innych: organizował wystawy plastyczne, spotkania literackie (również własne odczyty - w tym czasie był już bowiem autorem tomików poezji i laureatem nagród literackich), artystyczne happeningi (łączące różne dziedziny sztuki: poezja, malarstwo, teatr, muzyka), seminaria, ćwiczenia jogi, festiwal teatralny itd. Zakładał również zespoły artystyczne, które skupiały ludzi w różnym wieku (między innymi dziecięca grupa malarska). W każdym z tych przedsięwzięć zaznaczał się wyraźnie element twórczego buntu - którą artysta uważa za jedną z charakterystycznych cech swojej osobowości.
W 1996 roku przechodzi do "Klubu Energetyka" w Rybniku. Z placówką tą już wcześniej miał częste kontakt między innymi poprzez realizowane tam spektakle teatralne. W nowym miejscu od początku zaangażował się w przedsięwzięcia, które potem przez wiele lat kontynuowane były z dużym powodzeniem:
- Festiwal Sztuki Teatralnej (obecnie odbywa się w międzynarodowej obsadzie, z udziałem znakomitych, uznanych w środowisku teatralnym zespołów)
- Pismo artystyczne "Plama" (obecnie pod patronatem zarejestrowanego od niedawna Stowarzyszenia Kulturalnego "Prowincje")
- Autorski zespół teatralny ("Teatr Sztuki Mariana Bednarka") - wcześniej występujący pod nazwą "Teatr Plastyczny" i PAPARAPA.
- Ogólnopolski Konkurs Plastyczny im. Vincenta van Gougha.

PISMO ARTYSTYCZNE "PLAMA"
Periodyk powstał w 1997 roku i wydawany był do 2005 - w nakładzie 300-400 egzemplarzy. Przez 8 lat działalności pisma udało się jego pomysłodawcy i redaktorowi naczelnemu zgromadzić duży zespół autorów, którzy regularnie z pismem współpracowali, publikowali na jego łamach swoje eseje, poezje, grafiki i reportaże. "Plama" była (i jest nadal) jedynym rybnickim pismem artystycznym, poświęconym głównie sztuce - samodzielnym i "niepokornym", ambitnie wychodzącym poza ramy dziennikarskich "newsów", publikowanych w lokalnych gazetach.
Ośmioletni etap działalności "Plamy" zakończyły nieporozumienia, jakie wynikły po publikacji eseju "Paranoja po śląsku" (zamieszczonego w ostatnim - z grudnia 2004 roku - numerze "Plamy"), autorstwa Włodzimierza Paźniewskiego. Zamieszczone w nim tezy wywołały ostrą reakcję znanego reżysera Kazimierza Kutza, który na łamach "Gazety Wyborczej", w jednym ze swych cotygodniowych felietonów, ostro skrytykował autora artykułu. Burza medialna, jaka rozpętała się wokół nagłośnionej w ten sposób sprawy i konfliktu obu śląskich twórców ostatecznie doprowadziła do wycofania się ze wsparcia finansowego głównego sponsora pisma. Marian Bednarek nie rezygnuje jednak ze starań o wznowienie wydawania "Plamy", która - z racji swego artystycznego poziomu - miała w Rybniku (i nie tylko) liczne grono stałych czytelników.
Ideą naczelną pisma jest stworzenie pewnej płaszczyzny dialogu rybnickiego środowiska literackiego i artystycznego z jego szerszym otoczeniem - twórcza konfrontacja między artystami, prezentowanymi przez nich opcjami, stylami i środkami wyrazu, jakimi się posługują. "Plama" stara się również tworzyć przestrzeń dla debiutów (fotograficznych, malarskich, literackich) - młodych twórców z Rybnika, którym brakowało odpowiedniej "siły przebicia", by zaistnieć w pismach o szerszym, ogólnopolskim zasięgu.



LITERATURA
Marian Bednarek jest autorem kilku tomików wierszy i prozy poetyckiej: "Kawałek życiorysu" (1991), "Notatki z prowincji" (1998). W 2004 roku ukazał się nakładem Wydawnictwa "Śląsk" jego najnowszy tomik: "Granice, graniczki". Wkrótce do druku trafi przygotowywany z dużym rozmachem kolejny zbiór poezji i prozy "Zapiski" (w większości zawiera prozę poetycką, przeplataną rysunkami autora).

PLASTYKA
Plastyka Mariana Bednarka pokazywana była na wielu wystawach w Polsce i zagranicą. Część prac trafiło do zbiorów prywatnych znajdujących się w Polsce, Australii, we Francji i Włoszech. Dużym sukcesem była organizowana we Francji wystawa dzieł artysty w galerii La Vignoteque (malarstwo) oraz Ośrodku Kultury im. Loisa Aragona (rysunki) - towarzysząca miedzynarodowemu festiwalowi sztuki w Saint Vallier w 2000 roku.
W styczniu 2006 roku w Muzeum Śląskim planowana jest wystawa jego grafik, obrazów, scenografii.

TEATR
Od 1992 roku działa autorski teatr plastyczny Mariana Bednarka. Założony przy Domu Kultury w Rybniku-Niedobczycach, "przewędrował" wraz ze swoim założycielem do "Klubu Energetyka". Na przestrzeni kilkunastu lat swojej działalności powstało 13 spektakli, część z nich realizowana była w plenarze. W teatrze zmieniali się wielokrotnie aktorzy (w większości studenci, młodzi pasjonaci teatru, zwłaszcza teatru plastycznego), zmieniała się również ich liczba: od 15 - w spektaklu "Pytajnia" - do kilku osób w innych inscenizacjach. Wszystkie powstawały do scenariuszy napisanych przez Mariana Bednarka, który sam również sztuki reżyserował, opracowywał do nich scenografię i kostiumy. W sierpniu 2005 roku odbył się spektakl plenerowy (w scenerii rybnickiego zalewu) zrealizowany przez Teatr Tańca "Navras", w którym choreografia powstała w oparciu o... poezje Mariana Bednarka (sam autor opracował scenografię i kostiumy do sztuki).
Dziełami szczególnie cenionymi przez autora jest "Pozytywka" oraz "Pressum" (2000 rok). Ta ostatnia sztuka wystawiana była między innymi we Francji, w ramach odbywającego się w Saint Vallier i Montceau-Les Mines międzynarodowego festiwalu sztuki, na który teatr M. Bednarka został zaproszony. Ciekawostką jest fakt, iż w sztuce wystąpili również aktorzy francuscy - w ramach swego rodzaju wymiany zespołów teatralnych (w tym samym czasie rybniccy aktorzy występowali w zespołach francuskich).
Inspiracji do tworzonych sztuk często dostarcza własna poezja, również muzyka, która wywołuje w wyobraźni autora idee i wizje przenoszone później na scenę teatralną. Pojawiające się pod wpływem różnych bodźców obrazy uruchamiają następne - i tak powstaje rodzaj "reakcji łańcuchowej", z której stopniowo wyłania się pewna całość artystyczna, a w końcowym efekcie: nowy spektakl.
Duży wpływ na ukształtowanie się wyobraźni artystycznej M. Bednarka, również warsztatu teatralnego miała twórczość Sceny Plastycznej KUL (Leszka Mądzika) oraz Tadeusza Kantora i jego teatru Cricot 2.

OSOBOWOŚĆ, PASJE, ZAINTERESOWANIA
Dominującą cechę osobowości Mariana Bednarka stanowi silne przywiązanie do własnej niezależności, wolności - w każdym wymiarze. Wyraźnie zaznaczona jest także potrzeba ciągłych zmian, "ruchu", doskonalenia. Artysta nie znosi sztywnych schematów, stałości. Uwielbia tworzyć - w obrębie różnych dziedzin sztuki (i nie tylko!).
Sport uprawia rekreacyjnie: rower, bieg lub praca w ogrodzie, która nie tylko wymusza ruch i sprawia wiele satysfakcji, ale stanowi znakomity sposób na utrzymanie równowagi wobec "nadmiaru" abstrakcji, jaka pojawia się w jego sztuce.

Ulubionym autorem jest Alberto Savinio, włoski surrealista, jeden z głównych przedstawicieli tego gatunku. Z polskich autorów - W. Gombrowicz, T. Różewicz, a ostatnio R. Kapuściński.

Mieszka w Rybniku.

Fragmenty twórczości (grafiki, wiersze) oraz "internetowy wizerunek" M. Bednarka można znaleźć na stronie Alicji Powroźnik: www.a-powroznik.w.interia.pl"

2005-10-03

[Plastyka]